Guidances

Menu
Top

De openhartige verhalen van een russische pelgrim

De Mystieke kracht van het JezusGebed

Geïnspireerd door 1 Thess. 5:17 zoekt een Russische pelgrim het geheim van onophoudelijk gebed en innerlijke vrede op zijn spirituele reis.

Biografische nota


Agathon

Beroemde asceet die leefde in de woestijn van Skete in Egypte in de 4e of 5e eeuw.

Antonius de Grote

Geboren in 251 of 252 in Midden Egypte als zoon van welstellende christene ouders. Toen hij eens in de kerk het Evangelie hoorde lezen: ‘Als je volmaakt wil zijn, verkoop wat je bezit….’ (Mt, 19,21), volgde hij die raad op. Hij begon een ascetisch leven,eerst in de nabijheid van zijn dorp,later in de Lybische woestijn. Hij werd er beroemd en kreeg vele volgelingen. Hij verliet nog tweemaal zijn kluis en kwam naar Alexandrië om de christenen te sterken tijdens de vervolging van Maximinus en in de strijd met de Arianen. Hij stierf,meer dan honderd jaar oud, in 356. Zijn leven werd beschreven door de H. Athanasius.

Arsenius de Grote

In 354 geboren in een romeinse senatorenfamilie. Ontving een schitterende opleiding en was leraar van de kinderen van keizer Theodosius. Hij werd diaken gewijd door paus Damascus. In 395 ging hij als kluizenaar leven in de woestijn van Lybië,en later in Troe. Hij stierf in 445.

Athanasius de Athoniet

Stichter van het cenobietenleven op de Athos. Hij was gebo-ren rond 920. Studeerde in Constantinopel en werd monnik in Bythinië en geestelijk raadsman van keizer Niceforus Phocas.

– 257 –

Rond 958 trok hij naar de Athos, waar hij eerst leefde als kluizenaar en later als overste van de Grote Laura. Zijn kloosterregel is grotendeels geïnspireerd door de regel der studieten, maar er is ook invloed van Benedictus’ regel.

Barsanufius en Joannes

Barsanufius was een koptische monnik uit Egypte. Hij leefde als kluizenaar in het Seridosklooster bij Gaza. Samen met zijn leerling Joannes ‘de profeet’ stelde hij een verzameling samen van 850 geestelijke brieven. Barsanufius stierf rond 540.

Basilius de Grote

Geboren rond 330 te Caesarea in Kappadocië. Hij deed klas-sieke studies in Caesarea, Constantinopel en Athene. Hij werd gedoopt in 356 en ‘bekeerde’ zich tot het monastieke leven. Na een rondreis rond de monastieke centra stichtte hij (met Gregorius van Nanzianze) een klooster in Pontus. In 370komt er een nieuw keerpunt in zijn leven: hij wordt aartsbisschop van Caesarea, waar hij nu volop te maken heeft met ‘duizend zorgen om de Kerk.’ Hij heeft een belangrijke invloed gehad zowel op dogmatisch als op ascetisch gebied.Door zijn Regel is hij de vader van het Oosters cenobitisme geworden. Hij wordt vereerd als kerkleraar.

Cassianus de Romein (Joannes Cassianus)

Overleden in 435 te Marseille waar hij een klooster voor mannen en een voor voor vrouwen gesticht had, waardoor hij een der grondleggers van het kloosterleven in het Westen is. Na zijn klassieke studies, was hij monnik geworden in het Oosten: hij was o.a. leerling geweest van Joannes Chrysostomus en verbleef zeven jaar in Egypte. Zijn bevindingen bij de monniken aldaar stelde hij te boek in zijn Collationes en Insitutiones. In de Oosterse Kerk wordt hij als heilige vereerd.

– 258 –

Diadochus van Fotike

Auteur van de ‘Honderd kapittels over de geestelijke volmaaktheid’, en misschien ook van een aantal katechesen die toegeschreven worden aan Simeon de Nieuwe Theoloog. De ‘Honderd kapittels’ behandelen thema’s als wijsheid, godsliefde,ascetische strijd,gehoorzaamheid, monniken deugden,enz. Hij stierf vóór 486. Hij was zeer geliefd in de Griekse Kerk.

Dimitri van Rostov

Een der meest geliefde heiligen van het Russische volk. Geboren in 1651 in Makarovo in Oekraïne. In 1668 trad hij in het klooster. Hij werd een befaamd predikant, die overal gevraagd werd. Hij verbleef in verschillende kloosters,o.a.ook enkele jaren in het befaamde Holenklooster van Kiev,waar hij in de prachtige bibliotheek werkte aan een uitgave van het Menologium.Later werd hij archimandriet in Tsjernigof maar in 1700 werd hij benoemd tot metropoliet van Tobolsk,wat hij echter niet aannam. Tenslotte werd hij metropoliet in Rostov, waar hij zijn bisdom met veel zorg bestuurde.Hij deed heel veel voor het onderricht, zowel van de clerus als van de jeugd. Theologisch leunde hij aan bij de katholiserende richting van Kiev. Hij stierf te Rostov in 1709.

Naast zijn hagiografische werken, publiceerde hij ook preken en werken met een morele en opvoedende bedoeling.

Efrem de Syrier

In 303 geboren te Nisibis of omgeving, uit christelijke ouders.Reeds in zijn jeugd stond hij onder de invloed van de asceten,o.a. bisschop Jacob en vooral zijn opvolger Vologden. Efrem werd een beroemde leraar aan de school van Nisibis. Na de inname van Nisibis door de Perzen verhuisde Efrem naar Edessa,waar hij ook raadsman van de bisschop werd.

Hij stierf in 373. Van Efrem zijn hymnen, sermoenen en exegetische geschriften bekend, waarvan er ook vele in het Grieks vertaald werden.

– 259 –

Filemon

Abba Filemon was volgens ‘Het stichtelijke verhaal…’ een kluizenaar in Egypte, maar hij is niet nader te identificeren.

Filippus de Metropoliet

Theodoor Stepanovitsj Kolytsjev werd geboren in 1507 en trad in 1537 in het Solovietski klooster waar hij de naam Filippus kreeg. In 1548 werd hij er overste. Zijn faam verspreidde zich door heel Rusland en in 1566 werd hij verkozen tot metropoliet van Moskou. Omwille van zijn verzet tegen het bloedvergieten door Ivan de Verschrikkelijke,liet deze hem afzetten in 1568. Hij werd gevangen gehouden in verschillende kloosters, tot hij in 1569 vermoord werd. Zijn relikwieën werden in 1591 overgebracht naar het Solovietski klooster en daarna in 1652, met grote plechtigheid, naar de kathedraal van O.L.Vrouw ten Hemelopneming in Moskou.

Filotheus de Sinaiet

Abt van het klooster van het brandende braambos op de Sinaïrond het jaar 1100. Hij is een hesychast van de meer actieve richting, die minder de nadruk legde op de beschouwing dan op de lichamelijke ascese en het onderhouden van de geboden. Hij schreef ‘Veertig hoofdstukken over de soberheid.’De acht zaligheden zijn voor hem de nieuwe tien geboden,samengevat in nederigheid en reinheid van hart.

Gregorius Palamas

Leefde van 1296 tot 1359. Op twintigjarige leeftijd werd hij monnik op de Athos. Hij was een verdediger van de Orthodoxie tegen de latijnse invloeden. Hij disputeerde o.a.met Barlaam van Calabrië over het Thaborlicht. Een tijdlang heeft hij gevangen gezeten wegens politieke verwikkelingen, maar nadien werd hij aangesteld tot bisschop van Thessalonica. Hij is de grote leraar van het hesychasme.

– 260 –

Gregorius de Sinaiet

Geboren te Lyda in 1255. Hij werd gevangen genomen door de Turken, en na zijn vrijkoop werd hij monnik op de berg Sinai. Van daar trekt hij haar het Heilig Land en tenslotte naar de Athos. Daar gaat hij ook op de vlucht voor de Tur-ken,eerst naar Thessalonica en Constantinopel en tenslotte naar Suzopolis, waar hij een klooster sticht. Hij sterft er in 1346. Hij schreef een aantal ascetische geschriften.

Hesychius van Jeruzalem

Wordt door de Grieken geëerd als heilige en exegeet. Over zijn leven is niet zoveel geweten. Rond 412 stond hij als priester hoog in aanzien in de kerk van Jeruzalem, en te voren was hij monnik geworden. Hij stierf rond 450 en zou volgens het menologium gans de Heilige Schrift verklaard hebben.

Hesychius de Sinaïet

Op zijn naam staat een tractaat ‘Over de matigheid en de deugd’. De auteur in niet geïdentificeerd, maar staat onder invloed van Joannes Climacus.

Innocentius van Irkoetsk

Ivan Kultsjinskij werd geboren in 1680. Trad als monnik in de Laura van Kiev. Werd als missionaris naar China gezonden,maar moest weldra terugkeren, wegens het verzet van de Chinese regering. Daarna werd hij de eerste bisschop van Irkoetsk en Netsjinsk. Hij werd heilig verklaard, en zeer vereerd in Irkoetsk.

Isaak de Syriër

Monnik en ascetische schrijver uit de zevende eeuw. Hij was enkele tijd bisschop van Ninive maar legde zijn ambt neer en ging als kluizenaar leven in de bergen en later in het klooster van Raban Sabor. Hij stierf er in hoge ouderdom, Zijn werken hadden zeer grote invloed in Oost en West en werden zeer veel vertaald.

– 261 –

Isaias de Jongere

Bekend door zijn geschriften, maar niet goed te identificeren;Misschien een monophysitische monnik uit Gaza,gestorven in 488.

Joannes Chrysostomus

Een van de grote oosterse kerkleraars. Hij is geboren in 347in een rijke christelijke familie. Hij genoot een verzorgde klassieke opvoeding en werd nadien monnik, priester en tenslotte in 398 patriarch van Constantinopel. Nadat hij door de keizer afgezet was, stierf hij in 407 in ballingschap. Hij ontplooide een grote activiteit en zijn nagelaten geschriften zijn dan ook zeer uitgebreid en handelen over elk domein van het godsdienstig leven, zowe1 dogmatisch en exegetisch als ascetisch. Hij was een schitterend predikant, vandaar zijn bijnaam ‘gulden mond’.

Joannes Climacus

Heilige monnik op de berg Sinaï gestorven rond 650. Zijn naam ‘Climacus’ komt van het Griekse woord voor ladder,naar aanleiding van zijn hoofdwerk. ‘De ladder van het paradijs’. De ‘ladder’ is de leidraad voor de opgang van de monniken naar de volmaaktheid.

Hij is enige tijd overste geweest van het klooster op de berg Sinaï, maar leefde meestal als kluizenaar, Hij heeft een zeer grote invloed gehad in de verspreiding van het hesychasme.

Joannes Damascenus

Rond 650 geboren te Damascus uit een rijke araabs christelijke familie. Hij werd rond 700 monnik in het klooster van Mar Saba nabij Jeruzalem,waar hij priester werd gewijd door de patriarch. Hij was predikant, raadgever van de bisschop en een vruchtbaar schrijver. Zijn voornaamste werken zijn:’Bron van de wijsheid’ en zijn polemisch geschrift ter verdediging van de beeldenverering. Hij wordt beschouwd als de

– 262 –

laatste theologische en geestelijke schrijver uit de periode van de oosterse patristiek.

Joannes van Karpathus

Was in de vijfde of de zesde eeuw bisschop van Karpathus,een eiland tussen Kreta en Rhodos. Hij schreef mystieke geschriften in navolging van Maximus de Belijder,met nadruk op de praxis.

Joannes Kolobus

Een anachoreet uit de woestijn van Skete in de vijfde eeuw.

Joasaph

Geboren te Poltava (Oekraïne) in 1705. Hij werd monnik als student van de Academie van Kiev, maar bleef er nadien als leraar. In 1737 werd hij overste van het Mgarski-klooster en in 1744 archimandriet van de Laura van de Heilige Sergius,het voornaamste klooster van Rusland. In 1748 werd hij bisschop van Bjelogorod, waar hij een voorbeeld was van een toegewijde herder. Hij stierf in 1754 en werd heilig verklaard.

Kallistus en Ignatius

Monniken van het klooster Xantopoulos op de Athos. Ze gaven een tractaat uit over het hesychasme en het monastieke leven. In 1397 werd Kallistus patriarch van Constantinopel.

Kallistus Kataphygiota

Auteur van een tractaat over de vereniging met God en het beschouwende leven. Zijn werk heeft echter weinig gemeen met het hesychasme.

Makarius de Grote

Leefde van 300 tot 390. Werd monnik in de woestijn van Skete in Egypte en was reeds vanaf zijn dertig jaar bekend als

– 263 –

heilige en wonderdoener. Later werden hem ook geschriften toegeschreven, maar in zijn biografieën in de Historia Lausiaca en de Historia monachorum is daar geen sprake van.

Marcus de Kluizenaar

Wordt ook Marcus de Asceet genoemd. Hij is gestorven in 430.Eerst was hij abt in een klooster te Ancyra (in Klein-Azie) later kluizenaar in de woestijn van Juda. Naast dogmatisch-polemische tractaten, schreef hij vooral ascetische werken.

Maximus de Belijder

In 580 geboren te Constantinopel in een vooraanstaande familie. Hij begon eerst een politieke loopbaan en werd secretaris van keizer Heraclius.

In 613 werd hij monnik in Chrysopolis. Wegens de invallen van de Perzen trok hij naar Kreta, Cyprus en Noord-Afrika,waar hij zich mengde in de theologische disputen. In 649 ging hij naar Rome waar hij deelnam aan een Synode.Later werd hij verbannen naar Thracië en tenslotte naar een klooster of een vesting aan de Zwarte Zee waar hij stierf in 622. Hij is de voornaamste theoloog van de zevende eeuw en hij bouwde een evenwichtig systeem op waarbij Christus centraal staat.

Mozes

Geboren in 320. Hij was eerst slaaf van een staatsambtenaar en later hoofd van een roversbende. Hij bekeerde zich plots en werd monnik en priester in de woestijn van Skete. In 395werd hij vermoord door Berbers. Van hem zijn achtien apophtegmata (korte uitspraken van woestijnvaders) bekend.

Niceforus de Monnik

Was monnik op de berg Athos en gaat door als de geestelijke leermeester van Gregorius Palamas. Hij kwam uit Italië maar

– 264 –

ging over naar de Griekse Kerk. Tijdens de strijd van de monniken op de Athos tegen de herenigingspogingen van keizer Michaël Palaeologus werd hij verbannen.

Hij schreef een compilatie ‘Over de soberheid en het bewaren van het hart’, met biografieën van verschillende asceten,van Antonius tot Simeon de Nieuwe Theoloog. Hij beveelt de hesychastische gebedswijze aan.

Nicetas Stethatos

Geboren in 1000 werd hij op zijn veertiende jaar monnik in het stoudion-klooster te Constantinopel. Hij speelde een rol in de theologische strijd met de latijnen, o.a. tegen Humbert van Silva Candida. Door zijn theologische en ascetische geschriften, is hij een der voornaamste vertegenwoordigers van de mystieke theologie in het Byzantium van de elfde eeuw.Hij stierf in 1080.

Nilus de Sinaïet

Volgens de legende was hij een hoger beambte aan het hof van Constantinopel. Hij zou samen met zijn zoon Theodosius monnik geworden zijn op de Sinaï.

Hij was geboren in Ancyra en studeerde waarschijnlijk in Constantinopel waar hij Joannes Chrysostomus leerde kennen. Bij zijn terugkeer stichtte hij een klooster te Ancyra.Zoals zijn correspondentie bewijst, was hij een gezocht geestelijk leider. Hij stierf in 430.

Paisii Velitskovskij

Geboren in 1722 en op zeventienjarige leeftijd in het klooster getreden. Hij verbleef eerst in enkele kloosters in Rusland en trok daarna naar de Athos. In 1763 kwam hij terug naar Rusland waar hij eerst overste was in het klooster te Dragomir. Nadien vluchtte hij voor de Turken naar Neamts in Moldavië (thans in Roemenië). Daar werd hij vooral bekend als vertaler en uitgever van de Griekse werken in het Russisch en het

– 265 –

Kerkslavisch. Zo bezorgde hij in 1793 een Kerkslavische verkorte uitgave van de Filokalia.

Hij stierf in 1794.

Petrus Damascenus

Auteur van een aantal ascetische werken, die leefde in de twaalfde eeuw. In de Filokalia wordt hij ten onrechte geïdentificeerd met een martelaar uit de achtste eeuw.

Simeon de Nieuwe Theoloog

Geboren in 949 in Galatië in Klein-Azië. Stond eerst in keizerlijke dienst, maar onder invloed van zijn geestelijke vader, Simeon de Studiet, trad hij in 977 in het klooster. Na enkele maanden ging hij over naar het Mamas-klooster,waar hij priester werd en – in 981 – overste. Nadat hij in 1005verplicht werd ontslag te nemen en verbannen werd, bleef hij later vrijwillig in de eenzaamheid.

Zijn werken zijn zeer uitgebreid en hij neemt als geestelijke schrijver een uitzonderlijke plaats in, waarom hij ook de naam van ‘Nieuwe Theoloog’ kreeg.

Theoleptus

Geboren in 1250 te Nicea. Eerst leefde hij als gehuwde diaken maar trok zich later terug op de Athos. Tijdens de strijd om de hereniging van katholieken en orthodoxen kwam hij in het gevang. Nadien werd hij kluizenaar in de omgeving van Nicea. Later werd hij bisschop van Philadelphia in Klein-Azië.Hij had grote invloed op het openbaar leven zowel op politiek als op religieus gebied.

Theophanes de Kluizenaar

Waarschijnlijk de meest invloedrijke geestelijke schrijver in het Rusland van de negentiende eeuw. Hij is geboren in 1815.Zijn eigenlijke naam was Georgij Govorov. Hij studeerde aan het seminarie van Orel en aan de geestelijke academie van

– 266 –

Kiev. Door studie en reizen maakte hij zich een diepgaande kennis van de leer en de ascese van de Vaders eigen. Hij werd bisschop van Vladimir maar trok zich terug in 1866 en ging leven als kluizenaar. Naast vele eigen werken zorgde hij ook voor een Russische vertaling (eigenlijk een nieuwe uitgave die sterk afwijkt van het Griekse origineel) van de Filokalia.Soms is hij ook genoemd als mogelijke auteur van ‘De Openhartige Verhalen…’

Hij stierf in 1894.

– 267 –

Lessen Vaders
Home
Translate »